ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ

Το Μεσολόγγι είναι ο μέγας παιδαγωγός του Έθνους. Ο φωτεινότερος και εγκυρότερος. Διότι δεν δίδει, απλώς, το μέτρον του Ελληνικού χαρακτήρος. Συγχρόνως, τον δικαιώνει. Και συνεχώς τον κρατύνει και τον πλουτίζει με άτρομον σθένος και ωραίαν υπερηφάνειαν. Είναι το μεγαλειώδες παρελθόν που διδάσκει το μέλλον. Που το καθορίζει. Που το υφαίνει με το ένδοξον Φυλετικόν Πεπρωμένον. Έτσι το Μεσολόγγι δεν ανήκει εις την Ιστορίαν, που έχει γραφή. Αποτείνεται εις την Ιστορίαν εκείνην, που θα γραφή. Και αποτείνεται εις την ελληνικήν νεότητα, δια να εμπιστευθή το κειμήλιον του πατριωτισμού και να της ζητήση να το τιμήση, όπως άλλως τε, συνέβη πάντοτε. Αποτείνεται εις την ελπίδα της Ελλάδος. Υπό την έννοιαν αυτήν η ανά χείρας συγγραφή αφιερούται εις Εκείνον - επί τη ενηλικιώσει του - που ενσαρκώνει αυτής της Ελπίδος τον ηθικόν, πνευματικόν και δημιουργικόν δυναμισμόν, ο Οποίος ανεβαίνει τον ωραίον δρόμον του Εθνικού μεγαλείου, παρακολουθούμενος από την στοργήν των Υψηλών Μεγάλων Γονέων Του, την συγκίνησιν και την υπερηφάνειαν των Ελλήνων. (Από την παρουσίαση της έκδοσης)

Ο Χρήστος Ευαγγελάτος (1897-1977), δήμαρχος Μεσολογγίου επί 30 έτη, βουλευτής, υπουργός, λογοτέχνης και νομικός, ανέδειξε και επανέφερε παγκοσμίως το θρύλο και τη δόξα της Εξόδου του Μεσολογγίου, η οποία συγκλόνισε την Ευρώπη και δημιούργησε το κίνημα του Φιλελληνισμού με προμάχους τον Βύρωνα, τον Ντελακρουά, τον Βίκτορα Ουγκώ και πλειάδα άλλων πνευματικών ανθρώπων και πολιτικών στον τότε πολιτισμένο κόσμο.
Ο Χρήστος Ευαγγελάτος με το σθένος του, το δυναμισμό του, την πολιτική και πνευματική ευστροφία του και τη χειμαρρώδη ρητορική του αναζωπύρωσε το Φιλελληνισμό στις δεκαετίες του '20, του '30 και του '50 του παρελθόντος αιώνα, ήταν ο εμπνευστής της ανακηρύξεως του Μεσολογγίου ως "Ιεράς Πόλεως" το 1937.
Κατά τη διάρκεια της ζωής του υπήρξε φίλος και συνεργάτης πρωθυπουργών, λογοτεχνών, πατριαρχών και άλλων πνευματικών ανθρώπων. Για την προσφορά του στο δημόσιο βίο ετιμήθη από την ελληνική πολιτεία, αρχηγούς ξένων κρατών και θρησκευτικούς ηγέτες με πληθώρα παρασήμων καταστάς ένας από τους πλέον παρασημοφορημένους δημόσιους άνδρες.
Υπήρξε, επίσης, πολυγραφότατος συγγραφέας σε ιστορικά και θρησκευτικά και κοινωνικά δοκίμια, θεατρικά έργα με θέμα τον Ιερό Αγώνα και με κορωνίδα την Ιστορία της "Ιεράς Πόλεως" του Μεσολογγίου, η οποία ήταν και παραμένει μοναδική πηγή για την μακραίωνη πορεία της πόλεως από της ιδρύσεώς της μέχρις τα μέσα του 20ού αιώνα.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 30 ετών από το θάνατό του αποφασίσαμε την επανέκδοση του εξαντληθέντος από μακρού τόμου της ιστορίας κατόπιν και της πολλαπλώς εκφρασθείσας επιθυμίας των Μεσολογγιτών και των φίλων και προσκυνητών της "Ιεράς Πόλεως".