ΑΡΧΑΙΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ ΝΕΑ

Η σύγχρονη δημοκρατία σε αντίθεση με ό, τι συνήθως υποστηρίζεται δεν είναι ο γνήσιος απόγονος της αρχαίας δημοκρατίας, αλλά προϊόν τερατογένεσής της. Η διεύρυνση σε πλάτος της αφηρημένης έννοιας του πολίτη δεν καλύπτει τη συρρίκνωση σε βάθος της δημοκρατίας.
Ακόμη πιο απόμακρες από τις αξίες της σύγχρονης δημοκρατίας είναι οι αξίες που πρόβαλε η φιλοσοφική κριτική της αρχαίας δημοκρατίας, η οποία απέβλεπε στην υπέρβαση των κοινωνικών ανταγωνιστικών αντιθέσεων και στην κυριαρχία της γνώσης διακηρύσσοντας την υπεροχή της εξουσίας των φτωχών απέναντι στην ολιγαρχία του πλούτου.
Μήπως όμως η διακυβέρνηση από τους ίδιους τους πολίτες, θεμελιακό συστατικό της αρχαίας δημοκρατίας, δεν είναι παρά ένα μουσειακό είδος που μόνο σαν φάρσα μπορεί να επαναληφθεί; Η εμπειρία της Παρισινής Κομμούνας και των σύγχρονων επαναστατικών εξουσιών, αλλά και η αντιφατική θεωρητική στάση απέναντι στην αθηναϊκή δημοκρατία από μέρους των σοσιαλιστών θεωρητικών πείθουν για το αντίθετο. Μας πείθουν ότι "αυτοί οι αρχαίοι μένουν πάντα νέοι" και ότι το μονοπάτι που πρώτοι άνοιξαν παρά το ότι έχει βαλτώσει μπορεί να ξαναχρησιμοποιηθεί.
Αν η αρχαία δημοκρατία αντιστοιχούσε σε μια περίοδο μετάβασης προς την κρατική μορφή οργάνωσης της κοινωνίας, μια γνήσια απόγονός της δεν μπορεί να υπάρξει παρά στα πλαίσια ενός μεταβατικού σταδίου απονέκρωσης του "παγερού τέρατος" του κράτους.
Ας ακολουθήσουμε λοιπόν τον Δημήτρη Γληνό κι "ας ξαναζήσουμε από τα περασμένα υψώνοντας σε καθοδηγητικά και μορφωτικά στοιχεία εκείνα που απαιτεί η σημερινή μας ζωή και τα οποία έχουν μια καθολική αξία πέρα από τις όποιες ιδιαίτερες ιστορικές συνθήκες".